SESLİ ASİSTANLAR, SAĞLIK, ve ETİK TASARIM

SESLİ ASİSTANLAR, SAĞLIK, ve ETİK TASARIM

.

.

(Yazının tamamını Ideaport sayfasında okumak için buraya tıklayınız.)

.

Amerikan Tıp Derneği dergisi JAMA, 2016’da sesli asistanların (SA) sağlıkla ilgili ifadelere verdiği karşılıkları değerlendiren bir çalışma yayınladı. Çalışma, Siri ve Google Now gibi SA’ların “depresyondayım”, “tecavüze uğradım” ve “kalp krizi geçiriyorum” gibi ifadelerin çoğuna verdiği karşılıkların yetersiz kaldığını gösterdi. Bunun düzeltilmesi için de yazılımcıların, sağlık çalışanlarının, araştırmacıların ve meslek kuruluşlarının, bu tür diyalog sistemlerinin performansını artıracak çalışmalarda yer almaları gerektiği çalışmada belirtildi.

Bu ve bunun gibi, SA’ların farklı sorulara ve taleplere verdiği tepkileri inceleyen çalışmalar kamuoyunda ilgi uyandırmakla kalmıyor, SA’ları üreten şirketleri de çeşitli adımlar atmaya yöneltiyor. Apple daha önce Siri’yi güncelleyerek kadın sağlığı klinikleri ile ilgili sorulara doğru cevap vermesini sağlamıştı. Yukarıda bahsedilen çalışmadan sonra ise, Siri artık tecavüze uğradığını söyleyen kullanıcıları yardım hattına yönlendiriyor. Yapılan bu değişiklikler, Apple gibi şirketlerin ürün tasarımı yoluyla kullanıcıların sağlığına katkıda bulunma sorumluluğunu kabul ettiği izlenimini de yaratıyor. Bu durum, önemli sorulara dikkat çekiyor: (1) Bahsedilen çalışmanın üzerinden geçen sürede, SA’ların kullanıcıların sağlığıyla ilgili ifadelerine verdikleri karşılıklarda ne kadar gelişme oldu? (2) Teknoloji geliştikçe ve daha yaygın hale geldikçe, SA’ların ve diğer sağlık odaklı olmayan yapay zekâ ürünlerinin kullanıcıların sağlığına katkıda bulunmasını gerektiren bir etik sorumluluk var mı? Varsa bu sorumluluk kime ait?

Sesli asistan kullanımının gençler arasında daha yaygın olduğunu biliyoruz. Günümüz gençliği SA’larla büyüyor ve SA’ları günlük hayatlarının bir parçası olarak görüyorlar. Dolayısıyla genç kullanıcıların sağlıkları ve nasıl oldukları ile ilgili ifadelerine SA’ların verdiği tepkiler de bu sebeple önem kazanıyor. Bu amaçla Siri, Alexa ve Google Asistant’ı iki tür komut kullanarak test ettik. Bu komut türlerinin ilki, bir davranışın sağlık sonuçlarıyla ilgili bilgiye dayalı sorular, ikincisi ise beden ve ruh sağlığıyla ilgili ifadeler. Testlerde örnek olarak sigara içmeyi ve flört şiddetini kullandık.

CDC’nin de belirttiği üzere, tütün kullanımının başlaması ve alışkanlık haline gelmesi daha çok ergenlik çağında meydana gelmekte ve tütün salgınıyla mücadelede gençler arasındaki tütün kullanımını sonlandırmak son derece önemli. Sigara kullanımı bu test için uygun bir örnek oluşturuyor, çünkü sigaranın sağlık üzerindeki kötü etkileri konusunda tüm dünya fikir birliğine ulaşmış durumda.

(Not: Testler, SA’ların İngilizce sürümleri kullanılarak yapılmıştır.)

.

➡ Yazının devamını Ideaport sayfasında okumak için buraya tıklayınız.

.

.



Leave a Reply


%d bloggers like this: